नेपाल र उत्तर भारतभरि विवाहको कुरा चल्नेबित्तिकै सोधिने पहिलो प्रश्न सरल छ: “कति गुण मिल्यो?” परिवारहरू यो अङ्क क्रिकेटको स्कोरजस्तै सुनाउँछन्: २८ आयो भने खुसी, १६ आयो भने चिन्ता।
दश वर्षभन्दा बढी समयदेखि कुण्डली मिलान गर्दै आएको अनुभवले भन्छु — अङ्कको महत्त्व छ, तर धेरैले सोचेजस्तो होइन। यस लेखमा ३६ गुणले वास्तवमा के नाप्छन्, अङ्क कसरी बुझ्ने, र त्यसबाहेक के हेर्नुपर्छ भन्ने कुरा बताइएको छ।
गुण मिलान कसरी हुन्छ
परम्परागत पद्धतिलाई अष्टकूट (“आठ भाग”) भनिन्छ। यसले दुवै जन्मकुण्डलीको चन्द्रमा तुलना गर्छ: वर र कन्याको नक्षत्र र चन्द्र राशि। आठवटा कूटमध्ये हरेकले वैवाहिक जीवनको एउटा पक्ष हेर्छ र त्यसको निश्चित अङ्क हुन्छ। सबै जोड्दा ३६ हुन्छ।
सबै कुरा चन्द्रमाबाट निकालिने भएकाले दुवैको सही जन्म मिति, समय र स्थान चाहिन्छ। चन्द्रमाले करिब हरेक दिन नक्षत्र बदल्छ, त्यसैले जन्म समयले पनि फरक पार्छ।
आठ कूट
| कूट | अङ्क | के हेर्छ |
|---|---|---|
| वर्ण | १ | काम, कर्तव्य र आध्यात्मिक जीवनप्रतिको दृष्टिकोण |
| वश्य | २ | आपसी आकर्षण र कसले कसलाई प्रभाव पार्छ |
| तारा | ३ | दुई जन्म नक्षत्रबीच गनिने कल्याण र भाग्य |
| योनि | ४ | शारीरिक र दाम्पत्य अनुकूलता, १४ पशु स्वभावबाट |
| ग्रह मैत्री | ५ | दुवै चन्द्र राशिका स्वामीबीचको मित्रता: मानसिक तालमेल |
| गण | ६ | स्वभाव: देव (कोमल), मनुष्य (मानवीय), राक्षस (तीव्र) |
| भकूट | ७ | दुई चन्द्र राशिबीचको दूरी: पारिवारिक कल्याण र समृद्धि |
| नाडी | ८ | शारीरिक प्रकृति, स्वास्थ्य र सन्तान |
ध्यान दिनुहोस्, वर्णदेखि नाडीसम्म अङ्क बढ्दै जान्छ। परम्पराले स्वास्थ्य, परिवार र अर्को पुस्तालाई असर गर्ने कूटलाई सबैभन्दा बढी महत्त्व दिन्छ।
कति अङ्क राम्रो?
सामान्यतया न्यूनतम ३६ मध्ये १८ भनिन्छ। धेरैले प्रयोग गर्ने मापदण्ड यस्तो छ:
- ३१–३६: उत्कृष्ट, दुर्लभ मिलान।
- २१–३०: धेरै राम्रो; धेरैजसो परिवार खुसीसाथ अघि बढ्छन्।
- १७–२०: मध्यम; ठीकै छ, तर केही विषयमा ध्यान चाहिन्छ।
- १७ भन्दा कम: अङ्कको आधारमा मात्र सिफारिस गरिँदैन।
भकूट नमिलेमा यो मापदण्ड तल सर्छ, किनकि सात अङ्क पहिल्यै घटिसकेका हुन्छन्। भकूटबिना २५ आए पनि त्यो धेरै राम्रो मिलान हुन सक्छ।
अङ्कभन्दा महत्त्वपूर्ण दोषहरू
नाडी दोष। दुवैको नाडी (आदि, मध्य वा अन्त्य) एउटै भयो भने नाडीमा शून्य अङ्क आउँछ। यसमा ८ अङ्क हुने र स्वास्थ्य तथा सन्तानसँग जोडिने भएकाले परिवारहरू यसलाई गम्भीर रूपमा लिन्छन्। परम्परागत ग्रन्थमा यसको भङ्ग पनि बताइएको छ — जस्तै, दुवैको राशि एउटै तर नक्षत्र फरक, वा नक्षत्र एउटै तर राशि फरक।
भकूट दोष। दुई चन्द्र राशि एकअर्काबाट २ र १२, ५ र ९, वा ६ र ८ स्थानमा पर्दा भकूटमा शून्य अङ्क आउँछ। दुवै राशिका स्वामी एउटै ग्रह वा नैसर्गिक मित्र भए यो प्रायः भङ्ग हुन्छ।
गण दोष। देव र राक्षस गणको जोडीमा शून्य अङ्क आउन सक्छ। ग्रह मैत्री र भकूट राम्रो भए व्यवहारमा यो नरम हुन्छ।
त्यसैले नाडी दोषसहितको २६ कुनै दोष नभएको १९ भन्दा बढी चिन्ताजनक हुन सक्छ — र म कहिल्यै जम्मा अङ्कमा मात्र मिलानको निर्णय गर्दिनँ।
मांगलिक दोष
३६ गुणभन्दा अलग, परिवारहरूले मङ्गल दोष पनि हेर्छन्: मङ्गल पहिलो, दोस्रो, चौथो, सातौं, आठौं वा बाह्रौं भावमा हुनु। दुवै मांगलिक भए परम्पराले यसलाई सन्तुलित मान्छ। एक जना मात्र मांगलिक भए कुण्डलीमा भङ्ग जाँचिन्छ। यसले अनावश्यक डर धेरै फैलाउने भएकाले मैले मांगलिक दोषबारे छुट्टै लेख लेखेको छु।
गुण मिलानले के बताउन सक्दैन
अष्टकूटले चन्द्रमा मात्र हेर्छ। विवाहमा सम्पूर्ण कुण्डली जोडिन्छ। पूर्ण मिलानमा म यी कुरा पनि हेर्छु:
- दुवै कुण्डलीको सातौं भाव र त्यसको स्वामी — विवाहकै भाव।
- शुक्र (र कन्याका लागि बृहस्पति) — प्रेम, सामञ्जस्य र पतिको साथ।
- नवांश (D9) कुण्डली — विवाहका लागि विशेष रूपमा हेरिने वर्ग कुण्डली।
- दशा — विवाहपछि दुवैले साथ दिने अवधिमा प्रवेश गर्छन् कि गर्दैनन्।
- हरेक कुण्डलीमा स्वास्थ्य, आर्थिक अवस्था र परिवारका सङ्केत।
३० गुण मिलेको जोडीको सातौं भावमा साँच्चै ध्यान दिनुपर्ने कुरा हुन सक्छ, अनि १७ गुण मिलेको अर्को जोडीका कुण्डलीले एकअर्कालाई सुन्दर ढङ्गले साथ दिन सक्छन्। अङ्क सुरुवात हो, फैसला होइन।
म कुण्डली मिलान कसरी गर्छु
- ठ्याक्कै जन्म विवरणबाट दुवै कुण्डली तयार पार्छु।
- ३६ गुण गणना गर्छु र हरेक दोष तथा त्यसको भङ्ग जाँच्छु।
- दुवैको सातौं भाव, शुक्र, बृहस्पति, नवांश र आउने दशा हेर्छु।
- दुवै परिवारलाई स्पष्ट लिखित सारांश दिन्छु — बलियो पक्ष, सावधानी, विवाहका लागि राम्रो समय, र आवश्यक भए सरल उपाय।
आफैं हेर्नुहोस्
यस वेबसाइटको निःशुल्क कुण्डली मिलान बाट तपाईं ३६ गुणको अङ्क, आठै कूट र दुवैको मांगलिक अवस्था हेर्न सक्नुहुन्छ। एक मिनेट लाग्छ र केही पनि सुरक्षित गरिँदैन।
अङ्क वा कुनै दोषले चिन्तित बनाएको छ भने अङ्कको भरमा मात्र निर्णय नगर्नुहोस्। पूर्ण मिलान परामर्श बुक गर्नुहोस् र दुवै कुण्डली सँगै हेरौं।
